ConCeption

Wie schrijft die blijft... of toch niet?

Terug

Wat is christelijk leiderschap eigenlijk?

Gepubliceerd op: 29 maart 2012
Categorie: Leadership

In hoeverre bestaat er christelijk leiderschap? Is leiderschap eigenlijk niet gewoon een ambacht? Een christelijke timmerman maakt toch geen andere of betere deuren dan zijn niet-christelijke collega? Als er christelijk leiderschap bestaat, waarin verschilt dit dan van seculier leiderschap?

Op zijn allersimpelst samengevat zou je kunnen zeggen dat echte leiders dromen kunnen realiseren. Daarin onderscheiden ze zich van managers, die vooral dingen goed kunnen regelen. En om een droom te kunnen realiseren, moeten leiders niet alleen die droom hebben (en kunnen uitleggen aan anderen), maar moet hij over drie kernkwaliteiten beschikken.
1. Een organisatie (of bedrijf) doelgericht in beweging kunnen brengen.
2. Richting kunnen geven aan mensen en processen.
3. Op de juiste tijd en wijze interveniëren.
Voor het grootste deel is dat inderdaad puur een ambacht, waarvoor je aanleg kunt hebben. Voor een christen en een niet-christen is dat identiek. Aanleg moet je ontwikkelen tot vaardigheden en als die vaardigheden succesvol herhaalbaar toegepast kunnen worden, dan hebben we het over een leiderschapsontwikkeling.

Toch is leiderschap op onderdelen net iets meer dan een gewoon ambacht. Het is net als bij een psychiater of kunstschilder. De bron waaruit je put, de grenzen (normen) van je keuzes én de gerichtheid van het effect van je ambacht (de manier waarop je kijkt), kunnen zeer verschillend zijn.

Identiteit, overtuigingen en vaardigheden werken op elkaar in

Voor elk mens bestaat leven en werken uit een drieslag: je identiteit, je overtuigingen en je vaardigheden. Ik heb ze in het schema op deze pagina weergegeven. En  juist de manier waarop die drie kenmerken op elkaar inwerken maakt het christelijk leiderschap anders dan gewoon leiderschap.

 

Het allergrootste verschil tussen een christen leidinggevende en zijn niet christelijke collega heeft te maken met de identiteit. Het feit dat je een wedergeboren kind van God bent, maakt je iemand anders. Je leeft vanuit die identiteit en je laat je leiden door de verzegeling (bevestiging) van die identiteit, Gods Heilige Geest.

Uit die identiteit worden je overtuigingen (mede) geboren. Je identiteit en je overtuigingen werken op elkaar in en die geven richting aan je vaardigheden. Ze bepalen het doel, de motivatie, de richting en de manier waarop je die vaardigheden gebruikt.
Een christen leider is allereerst een discipel van Jezus, een dienaar in Zijn Koninkrijk. En als het goed is komt hij in actie als zijn Koning hem dat duidelijk maakt. Dat is de wisselwerking tussen je identiteit en je overtuigingen. Want er zijn ook tijdelijke overtuigingen. Dat zijn dan de richtingaanwijzers, bijvoorbeeld als God je duidelijk maakt dat je de komende tijd (of het komende uur) ‘iets’ mag doen. Omdat je als christen (als het goed is) voortdurend op Hem bent afgestemd, kan Hij je coachen. En dan maak jij je vaardigheden dienstbaar aan die overtuiging. Om het anders te zeggen: je vaardigheden zijn ondergeschikt aan het doel. Sterker nog: je mag ze gebruiken als ambachtsinstrumenten om het doel te helpen realiseren.

Is een methode leidend of dienend?

Leiderschap is wat mij betreft dus een mooi – maar ook risicovol – ambacht altijd in dienst moet staan van het leiderschap van de Heer zelf. En het moet dienstbaar zijn aan zijn Koninkrijk. Leiders mogen de ‘kudde’ pas in beweging zetten als God dat wil en dan ook nog op de manier die God wil en volgens de route die God aanwijst. Om het Oudtestamentisch uit te drukken: Mozes mag het volk pas in beweging zetten als de wolkkolom in beweging komt, ook al kende hij ‘de droom’ (het beloofde land) en had hij voldoende vaardigheden om het te realiseren. Want leiderschap kan ook met zichzelf op de loop gaan. Wij nemen (ook als christenen) erg graag succesvol gebleken methodes van anderen over. Ook kerkgroei methodes. Elke methode is ooit ontstaan omdat gepassioneerde leiders hun vaardigheden zijn gaan gebruiken om hun droom te realiseren. Die ‘manier waarop’ (de gekozen methode, de concreet geworden vaardigheid) spreekt altijd tot de verbeelding, vooral als er sprake is van succesvolle groei. De gevolgde methode is immers een gemakkelijke manier om het ‘succes of de zegen’ aan anderen uit te leggen en samen te vatten. En dan is het voor andere christen leiders verleidelijk om deze gezegende  methode over te nemen om eenzelfde resultaat te boeken.

En daar komt het gevaar om de hoek kijken. De oorspronkelijke methode stond immers niet los van de identiteit en de overtuigingen van de bedenker, ontstaan uit een directe relatie met (en aanwijzing van) God. Maar bij iemand dan deze methode gaat kopiëren, hoeft dat helemaal niet hetzelfde te zijn. Als zo’n methode in handen van jouw vaardigheid los staat van je relatie met de Heer en de mate waarin Hij ook heerst over jouw leven, dan wordt die methode zelf jouw fundament en richting voor je acties. Wanneer de sturing vanuit Gods Geest achterwege blijft, dan bewerkt de vaardigheid een ‘dode methode’, die overigens ogenschijnlijk wel degelijk succes kan hebben. Ook als Gods Geest erbuiten staat, kan een menselijke methode zeer veel ‘succes’ hebben, maar mijn vraag is dan welke ongewenste neveneffecten dat met zich mee gaat brengen. Ik vind het ondoordacht overnemen van methodes een van de grootste bedreigingen voor leiders in Gods Koninkrijk.

Reacties

Er zijn nog geen reacties op deze blog

Reageer op deze blog


Verplicht maar verborgen