ConCeption

Wie schrijft die blijft... of toch niet?

Terug

Het gevaar van methodiseren

Gepubliceerd op: 30 mei 2011
Categorie: Leadership

Beter goed nagebootst dan slecht bedacht! Je moet niet altijd het wiel proberen uit te vinden. Een ezel stoot zich in 't gemeen geen twee keer aan dezelfde steen. En zo kan ik nog wel even doorgaan met argumenten die benadrukken dat het goed is om de lessen van anderen toe te passen in je eigen situatie. Dat is helemaal waar. En toch zit er ook een gevaar aan.

Want het overnemen van een methode, zonder dat je eerst helemaal diep van binnen de probleemstelling hebt beleefd is gevaarlijk. Want elke methode is ooit geboren uit een doorleefde probleemstelling. En van daaruit is een plan van aanpak geboren en toegepast. Vaak ook met vallen en opstaan. Voor een leider of manager is het daarom belangrijk om eerst zelf de pijn van een probleem gevoeld te hebben, voordat je klakkeloos een methode van een ander gaat overnemen en toepassen op je eigen situatie.

Methodes gevaarlijk voor kerk en christelijke organisatie

In de kerk of christelijke organisatie is dat probleem nog veel groter en het overnemen van methoden en stappenplannen nog veel gevaarlijker. Ik heb het in mijn Hand- en hartsboek Christelijk Leiderschap helemaal uitgewerkt. 

Een kerk of een christelijke organisatie gaat voor de inhoud en voelt diep van binnen de opdracht van Jezus. En een leider daarin weet dat hij Gods Geest nodig heeft. Dat noem ik 'inhoud'. Jezus is scherp over het ontbreken van de inhoud en het volgen van de regels (de methode). Vooral de Farizeeën zijn synoniem voor het methodiseren van het geloof. Je zou het zo kunnen zeggen: Als methodes belangrijker worden dan de inhoud, dan wordt het geheel een hol vat dat kan uitgroeien tot een witgepleisterd graf (om het maar eens in Bijbelse termen te zeggen). Bestaat dat gevaar echt? Jazeker! Een voorbeeld. Er zijn honderdduizenden boeken verkocht van Rick Warrens Doelgerichte Gemeente en Doelgericht Leven. Boeken die een methode (stappenplan) beschrijven die in de VS geboren is vanuit een hartstochtelijke visie. Met die visie is helemaal niets mis. Het is echter een reëel gevaar dat wij als lezers van de boeken primair de methode overnemen. En dat er van het laten groeien van de visie in ons hart (dat er aan vooraf moet gaan) en ons laten leiden door Gods Geest weinig terechtkomt. Wat we bij deze boeken (en vele andere) eigenlijk alleen zouden moeten doen, is ons door de visie laten aansteken (dus ons door Gods Geest laten veranderen) en vervolgens zelf een methode bouwen die bij ons past (bij onze kerk past). Dan kunnen we daarna best wel leren van methodes uit de vele boeken die we gelezen hebben. Zelfs van methodes die uit het bedrijfsleven komen! Maar eerst de identiteit in (of intimiteit met) Christus, dan de hartsvisie en pas daarna de ondersteunende methodes, het leiderschapsambacht. Want het gaat in feite om nieuwe wijn (de inhoud, symbool voor wat God doet) en daarbij horen dan nieuwe zakken (de vormen waarin de geestelijke motivatie gestalte krijgt).


Het geheime gevaar

Niet alle leiderschapstheorieën en verandermethodes zijn overigens onschuldig. Als je uitgaat van de stelling dat de mens van nature goed is en alleen door de omstandigheden ‘fouten maakt’, dan staat dat haaks op de christelijke basisfilosofie. Een voorbeeld? Een motivatieprogramma dat gebaseerd is op jezelf eerst ‘leeg moeten maken’ om op zoek te kunnen gaan naar de eigen god binnen in jezelf omdat iedereen eigenlijk zelf god is. Je zou de stelling kunnen verdedigen dat je uit een vergiftigde bron nooit schoon water moet willen tappen.

Ik vind het opmerkelijk dat topmanagers in Nederland meer dan ooit open staan voor alternatieve zingevingszoektochten. Vooral omdat ze voelen dat ze zijn vastgelopen op puur zakelijke, bedrijfseconomische motieven als winst, productiviteit, ambitie, groei e.d. Ze beseffen dat er ‘meer’ moet zijn tussen hemel en aarde. En dat zou voor christenen een mooie gelegenheid kunnen zijn om de boodschap van de Bijbel daar tegenover te zetten. De leegte die mensen ervaren kan alleen blijvend door Jezus worden gevuld. Niet onze prestatie, niet ons leegmaken, maar onze overgave aan Jezus Christus. Wij kunnen onze onvolkomenheden (en onze zonden) niet overwinnen. Je kunt ze wel aan het kruis van Jezus neerleggen en erkennen dat je het zelf niet kunt. Geloven dat Hij het heeft gedaan en dat je het zelf ook niet hoeft te kunnen, is de meest bevrijdende boodschap die ik me maar kan voorstellen.

Jan-Willem Grievink 

Reacties

Er zijn nog geen reacties op deze blog

Reageer op deze blog


Verplicht maar verborgen