ConCeption

Wie schrijft die blijft... of toch niet?

Terug

De kerk houdt niet van leiders, wel van managers

Gepubliceerd op: 28 april 2011
Categorie: Leadership

Leiderschap en management zijn niet hetzelfde. Mensen voelen ook wel aan dat er verschil is tussen leiderschap en management. Leidinggeven is richting geven en besluiten nemen. Dat vinden we met name in de kerk soms erg lastig. We hebben meer de natuurlijke neiging om op de kudde te passen en niet al teveel te veranderen om vooral de getrouwe kudde niet teveel uit de comfortzone te halen. Als we al leidinggeven, dan is het meer ‘managen’, het organisatorisch regelen van dingen die moeten gebeuren. 

Deze bovenstaande samenvatting over het verschil tussen leiderschap en management is gechargeerd. Toch zie ik in kerken (en in christelijke organisaties) het grote gevaar van het ontbreken van leiderschap en de overaccentuering van management. Ik zie dat leidersteams géén besluiten nemen en géén richting geven en dat ze teveel kerkpolitieke, diplomatieke en democratische spelletjes spelen. Je krijgt dan al gauw een houding van iedereen een beetje zijn zin geven, de balans bewaren, en daarmee eigenlijk niet veel of niets veranderen. En als we al veranderen, dan doen we het op de managementmanier: van alles een beetje en dat zo goed mogelijk regelen. Want regelen, dat kunnen we wel, ook in de kerk. We willen het liefst dat er rust blijft en dat de verwachtingen en gewoontes van de eigen kerkleden of de eigen organisatie niet in verwarring gebracht worden. Dat kunnen we uiteraard ook nog ‘vroom’ verpakken door te zeggen dat we voor veranderingen eerst draagvlak moeten creëren. Mensen moeten immers aan veranderingen toe zijn. Dat klopt in een bedrijf, maar dat is in een kerk maar voor een beperkt deel waar. Want in een kerk (en een christelijke organisatie) heeft God de leiding. Als Hij gaat bewegen, dan moeten we mee. Soms (of vaak) komt ons dat helemaal niet goed uit.

Wanneer willen mensen veranderen?

In de psychologie wordt ons verteld dat mensen het snelst veranderen als ze met de rug tegen de muur staan of als ze een pot goud aan de horizon zien staan. Zou dat ook voor christenen gelden? Hebreeën 12 laat zien dat God ons ook vormt door problemen op onze weg te brengen en een mooi perspectief te schilderen.
We kunnen de noodzaak voor veranderingen ook aanleren en laten zien, door daarover te communiceren, te preken of uitleg te geven. En ook door het effect van de veranderingen als een wensbeeld te schetsen (de pot goud?). De trektocht van Israël door de woestijn is een prachtig voorbeeld van beide componenten. De Israëlieten stonden met de rug tegen de muur. Ze konden niet meer terug (ook al wilden ze dat even later maar al te graag). Ze kwamen echter pas in beweging toen de wolkkolom in beweging kwam. Mozes vertelde voortdurend over het waarom van het weer verder trekken. In het Nieuwe Testament geldt hetzelfde. Daar gaat het over het koninkrijk van God en over discipelschap. Dat betekent voortdurend veranderen! En als Gods Geest in ons (en in de kerk en de christelijke organisatie) aan het werk gaat, dan gáát er wat veranderen!

Voor iemand met een leidinggevende taak in een christelijke organisatie of kerk betekent dit dat je open moet staan voor veranderingen en je niet moet laten verlammen door de angst wat mensen er van zullen zeggen. Je mag geen ‘mensenbehager’ worden, maar een ‘God-pleaser’. Wanneer je als leider ziet dat God aan het werk is in een kerk (maar ook in een christelijke organisatie), dan moet je dat durven (h)erkennen, stimuleren en begeleiden. Waarbij je probeert uitglijders te voorkomen. Dikwijls worden veranderingen geïnitieerd door jonge toekomstige leiders, en die kunnen in hun enthousiasme fouten maken. Toch mag angst voor fouten maken de beweging niet verlammen. Als een geestelijk rijpere leider de coach of buddy wordt voor een jonge kartrekker, is dat voor beiden vruchtbaar en tot zegen voor de kerk. Want niet (teveel) veranderen omdat de kerk (of organisatie) onrustig zou kunnen worden, is totaal geen optie. Zeker niet als je ziet dat God al aan het werk is gegaan in de harten van mensen. Angst voor mensen (of wat mensen zullen zeggen) spant een strik (Spr. 29:25). Christenleiders moeten durven te vertrouwen op God en in beweging komen. Dat is veranderingen bewerkstelligen of de voorwaarden voor veranderingen creëren. Maar pas als onze échte ‘Baas’ dat wil! Hij wil dat we veranderen. Op zijn manier en op zijn tijd en in zijn richting! Dat is lastig voor de gevestigde orde, want die wil zo graag zelf aan de bal blijven en de boel onder controle houden. En soms zullen ze er alles aan doen om veranderingen tegen te gaan. Die behoudszucht heeft ook al vele slachtoffers gemaakt.

 

Jan-Willem Grievink
 

Reacties

Er zijn nog geen reacties op deze blog

Reageer op deze blog


Verplicht maar verborgen