ConCeption

Wie schrijft die blijft... of toch niet?

Terug

Als je functie en identiteit met elkaar verwisselt…

Gepubliceerd op: 23 januari 2012
Categorie: Leadership

Kun jij me vertellen wie je bent? Voorganger van een kerk of gemeente? Lid van een kerkenraad of oudstenteam? Jeugdleider? Manager in een bedrijf? Bestuurslid van een organisatie? Maar klopt dat wel? Ben jij dat echt of is dat een functie die je bekleedt? Ik vroeg ‘wie je bent’, niet ‘wat je bent’!

Ik bedoel dit niet als taalgrapje. Een van de grote gevaren van christelijk leiderschap is dat leiders hun identiteit verwarren met hun functie en de status die dat met zich mee brengt. Dan ben je wat je doet en dat is gevaarlijk. Wanneer mensen jou op straat zien en vervolgens zeggen ‘kijk, daar loopt de dominee’, dan kan dat op zichzelf onschuldig zijn als het niet meer is dan het spraakgebruik van mensen. Maar het wordt gevaarlijk – zowel voor jezelf als voor de mensen die je zo bekijken – wanneer ze niet verder komen dan ‘de dominee’. Dat geldt niet alleen voor een dominee, maar ook voor een directeur of welke functionaris dan ook.

Als jouw identiteit rechtstreeks verbonden is met je functie (of status), dan ben je geestelijk schizofreen. Jouw echte identiteit zit van binnen! Wie ben jij als er niemand kijkt? Hoe kijken je kinderen naar je? Ligt je vrouw in bed met ‘de dominee’ of…?
Ik denk dat iedereen beseft dat je functie nooit je identiteit mag zijn. En toch gebeurt het. Als ik de onderzoeken mag geloven, dan denkt meer dan de helft van de leiders dat identiteit bijna hetzelfde is als de status of de functie.
Ik wil dit onderwerp benadrukken omdat christelijke leiders door die verwisselingstruc (namelijk dat je status je identiteit wordt) op een voetstuk komen te staan, in een schijnwereld komen te leven en vatbaar worden voor talloze hoogmoedzonden. Hoe vaak zien we niet dat leiders met een statusidentiteit hun veiligheid zoeken bij andere leiders die in eenzelfde schijnwereld leven. Soort zoekt soort. Een bekende lakmoesproef om na te gaan of jij dat risico loopt is het antwoord op de vraag hoeveel vrienden jij hebt met een ‘Henk en Ingrid’ profiel? Concreet: heb jij vrienden die maatschappelijk onderaan de ladder staan? Of zijn jouw vrienden soortgenoten? Als dat het geval is, dan wordt het tijd om op zoek te gaan naar je werkelijke identiteit. Wie ben je echt in de ogen van God? Wat mag er van je echte identiteit zichtbaar worden? Hoe doe je dat dan? Een voorwoord is te kort voor antwoorden op deze vragen.

Ik wil nog even stilstaan bij het effect van de identiteitsvraag op de medewerkers in een organisatie (of kerk). De volksaard van de Nederlander brengt met zich mee dat we van nature veel minder ontzag hebben voor gezagsverhoudingen dan in veel andere landen. Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg. Dat betekent ook dat we als Nederlanders vinden dat onze ‘bazen’ of bestuurders ‘gewoon’ moeten doen. Ze moeten doen wat ze zijn. Medewerkers zullen het waarderen als gezagsdragers zich van binnen laten kennen en zich niet anders voordoen dan ze zijn. Als dat niet gebeurt, als de ‘bazen’ met hun identiteit toneel spelen, dan komt er ooit een moment dat die ‘bazen’ van hun voetstuk vallen omdat medewerkers gaan zien wie hun baas werkelijk is. En dan gebeurt het omgekeerde, dan wordt de betreffende baas totaal ongeloofwaardig.

Maar er komt nog een probleem bij. Wij leven in een tijd dat ‘derden’ de beeldvorming over leiders sterk beïnvloeden. Media zijn daarin de grote manipulatoren. Ik denk dat juist christenleiders zich daar tegen moeten wapenen. Te beginnen met social media. We komen er wel eens op terug. Ik sluit af met een kleine boerenwijsheid.
Doen wat je bent, kan alleen als je zelf je binnenkant kent!

Jan-Willem Grievink

Reacties

Er zijn nog geen reacties op deze blog

Reageer op deze blog


Verplicht maar verborgen